Anna gijssá l Árrana vuorkán

Duolli bådij Astrid Eliassen Árranij. Sujna lij vattáldahka majt Árranij sidáj vaddet. Dat la dåbdos báhtariddjijlåvså Anna Pedersena gijssá. Girjen tjállá sån sihtá gijssá galggá liehket Árranin aktan daj ietjá dávverij ma li Anna sijdas, ja ma dálla li Árrana háldon.

Wednesday, 22 October 2025 at 10:38:00 Central European Summer Time

Harrieth Aira

Gijssá

Gijssá le unnep gissto gånnå nissuna vuorkudin ietjasa hervajt, ja ietjá gálvojt. Dán gijsán la oválla hábme ja dat la muoras dagáduvvam.

Dat la tjábbát girjjidum gålmåtjiegak tjuokkaj gijsáv birra, ja gålmmå ruossa åvddåbielen gånnå tsæhkko ja vællo sátso libá sæmmi guhkke.

Gijsá maŋŋebielen li aj unnep gålmåtjiegak tjuokka tjoahkkidum aktij, gålmåt sajen.

Dákkir girjjusa li dåbddusa sáme kultuvran gitta ållu dålutjis.

Suoksavuom-Anna

Anna Pedersen (1883-1969) mij aj gåhtjoduvvá “Suoksavuom-Anna” jali dárruj “Anna i Makkvatnet,” lej julevsáme nissun Rijás/Skärbma-fuolkes (iednes bieles) ja Lopar-fuolkes (áhtjes bieles) gut åroj Suoksavuomjávren, Hábmerin.

Sån viehkedij viehka edna doarrobáhtariddjijt nuppát væráltdoaroájge. Báhtariddjijt sån låvssi Hábmeris smilltjás ednamij tjadá gitta Måsskåj, Divtasvuonan gånnå ietjá rádjálåvså vas doalvvun sijájt friddjavuohtaj Svierigin.

Badjel 100 báhtariddjijt sån ållu aktu allasis viehkedij, ja tjáleduvvam li girje ja tjállusa suv birra.

Sån la aj guddneduvvam ålgoldis dájddavuosádusán “Roseslottet” majt dåbdos Vuona dájddára-guovtes Eimund Sand ja Vebjørn Sand, dagájga Oslon jagen 2020 mujtton gå lij 80-jage dallutjis gå Vuodna okkupieriduváj, ja 75 jage dallutjis gå doarro hiejtij.

Jagen 2021 guddneduváj Anna gå bálkká mierkkiduváj suv sijddaj Suoksavuomjávren, ja mujttogiergge suv mihtogis bargos tsieggiduváj.

Dát gijssá mij dálla l Árranin lej Anna gijssá majt sån lij vaddám nágin iehtjádij. Gå dat ulmusj jámij, de vattij suv áhkká gijsáv vas Astrid Eliassenij, gå Anna lij Astrida iedne goasske.

Ietjá Suoksavuom-Anna dávvera

Dåjt ietjá dávverijt ma båhti Suoksavuomjávres la vas ietjes Árranij vaddám.

Da li akta náhppe majna Anna gájtsajt båtjij, akta káffagiebbme, akta vuodjatjærnna ja oasse avtat vevvaståvlås.

Ietján gå vevvaståvlåv máhtá dájt gehtjadit Digitála musean dánna: https://digitaltmuseum.org/arr

Árran la ávon gå dá dávvera li ájmon vilák uddni, ja gå vadde sihti musea galggá dajt váraj válldet.

Majt dá dávvera mijáv åhpadi?

Da diededij sierralágásj histåvrålasj dáhpádusájda doarroájges julevsáme guovlon gå nav tjielggasit li tjanádum Anna mihtogis bargguj.

Da aj substastij oasev sámenissunij iellemis ja bargos daj ájgij.

Dávverij baktu mujttádahtti oasev sámij histåvrås Hábmerin mij dájt maŋemus lågij jagijt ij la nav tjielggasit guovdátjin læhkám.

Duodden dávvera vuosedi oasev sámij histåvrås merragáttijn båndorsijda viessomijn boahttsuj, sávtsaj ja gájtsaj, ja vuojav dahkin mij merkaj sijájn aj lidjin gusá.

Sij duodjuhin goappátjagá garra ja dibmaduojev (gijssá ja vevva).

Návti dávvera li ájnnnasa vuosedittjat mijá aktisasj histåvråv. Da li fáron máhtov låpptimin midjijda ja boahtte buolvajda sáme histåvrås dat ájges ja daj sierralágásj sebrudakvidjurij birra ma dalloj lidjin dáppe mijá guovlojn.